Każdy uczeń spedził niejedną nieprzespaną noc by przygotować się do klasówki czy egzaminu. Sam pamiętam wstawanie o 5 rano by powtórzyć sobie materiał. Spędzałem wiele godzin nad książką, a często okazywało się, iż nie pamiętam o czym czytałem. Czy jest to skuteczna metoda? Nie bardzo…. Czyż nie lepiej wykorzystać naturalne skłonności umysłu, system działania pamięci oraz opracowany na tej podstawie harmonogram powtórek i ułatwić sobie życie.

Jeśli chcesz uczyć się tak, aby:

• zapytany do odpowiedzi na lekcji umieć dobrze odpowiedzieć
• zapamiętać przez długi okres czasu to, czego się nauczyłeś (a może nawet całe życie?)
• przed sprawdzianem czy klasówką minimalną ilość czasu poświęcać na powtórzenie materiału i mimo to uzyskać dobrą ocenę.

To pamiętaj, że:

• nauka rozpoczyna się na lekcji (uwaga i aktywny udział w lekcji zaoszczędzą Ci wiele czasu, który musielibyś poświęcić na samodzielne opanowywanie nowego materiału)
• powtarzanie jest ważną czynnnością. Dobrze sporządzony harmonogram powtórzeń to podstawa długotrwałego zapamiętywania.

Podstawy przy uczeniu się:

Twój tydzień powinien być rozsądnie zaplanowany, zgodnie z planem lekcji i zajęć pozalekcyjnych.

Przed przystąpieniem do nauki musisz nastawić się do niej pozytywnie; dużo łatwiej, przyjemniej i szybciej będziesz się uczyć.

W ciągu nauki rób krótkie przerwy, a naukę łatwiejszych i trudniejszych przedmiotów “przeplataj”. Może warto zacząć od przedmiotu mniej przez Ciebie lubianego.

Pamiętaj o wypoczynku i regeneracji organizmu, duży wysiłek fizyczny odstresowuje, podobnie jak kontakt z przyrodą, pływanie, taniec i odpowiednia muzyka. Pamiętaj o odpowiedniej ilości snu przed północą!

Unikaj zaległości w nauce; są powodem wielu niepotrzebnych napięć i stresów. Wynikające z zaległości braki dają o sobie znać w najmniej odpowiednich momentach.

Będziesz się mniej męczyć przy nauce jeśli zapewnisz sobie: odpowiednie oświetlenie, prawidłową postawę (odpowiednia wysokość stołu i krzesła) i ciszę.

Jak powtarzać?

• Po przyjściu do domu, krótkim odpoczynku (rodzaj odpoczynku zależy od Ciebie, pamiętaj jednak o tym, że tlen potrzebny jest do pracy szarych komórek) postaraj się przypomnieć sobie o czym uczyliście się na lekcji, dopiero potem “przekartkuj” podręcznik i zeszyt. Warto wtedy odrobić pisemne zadanie, odrabianie go zajmie Wam mniej czasu i będzie niezłym sposobem na dodatkowe utrwalenie materiału, poza tym będziecie mieli je “z głowy”. Pierwsza powtórka jest bardzo ważna, jako iż najwięcej się przy niej zapamiętuje.
• Kolejna obowiązkowa powtórka następuje kolejnego dnia. Polega na sprawdzeniu czytelności notatki, jasności użytych w niej sformułowań. Warto również własnymi słowami powtórzyć zapamiętane informacje, kontrolując ich poprawność.
• Zakładając iż lekcje masz co tydzień, trzecia powtórka powinna odbyć się w przeddzień lekcji, o przyzwoitej porze dnia i po odpoczynku. Postaraj się znowu przypomnieć, co robiliście na ostatniej lekcji, a następnie czytaj ze zrozumieniem krótkie fragmenty z podręcznika i po ich przeczytaniu sprawdzaj ile udało się zapamiętać z tekstu, zwracaj uwagę na rysunki, wykresy i schematy, konfrontuj z nimi tekst. Przy powtarzaniu pomocne będą pytania często umieszczane pod koniec rozdziału. Powtórzenie bez pomocy podręcznika, ale przy posługiwaniu się rysunkami może zakończyć naukę. Pewność natomiast tego, że w pełni rozumiecie to, czego się uczyliście da Wam rozwiązywanie nowoczesnych testów.
• Przed sprawdzianem wystarczy przejrzeć podręcznik, zeszyt, rozwiązać kilka testów, a jeszcze lepiej napisać kilka różnego typu testów rozpoczynając od najprostszych, czyli tzw. testów wyboru (pamiętaj o rysunkach).
• Jeśli chcesz zapamiętać dany materiał na dłużej, najlepiej na całe życie należy przeprowadzić kolejną powtókę po ok miesiącu. Przeglądamy notatki, próbujemy własnymi słowami opowiedzieć to, co pamiętamy. Jeśli o czymś zapomnieliśmy – czytamy ponownie z notatek te fragmenty.
• Ostatnia z zaplanowanych powtórek następuje po sześciu miesiącach. Jeśli o niej nie zapomnimy (warto harmonogram zapisać i powiesić w widocznym miejscu), to materiał, który powtarzamy, będziemy pamiętać przez całe życie. Pięć powtórek danej wiedzy w ciągu pół roku zapewnia nam nauczenie się jej na zawsze.

Jest to szczególnie przydatna metoda jeśli uczysz się np do matury czy jakiegoś innego ważnego egzaminu, do którego masz jeszcze wiele czasu. Przy uczeniu się i powtarzaniu należy skupić się na dokładnym zrozumieniu materiału. Jeśli go nie rozumiemy, będziemy musieli nauczyć się go na pamięć, a to wyklucza warunek skutecznego powtarzania, czyli dedukcję. Warto pilnować, żeby powtórki dokonywały się w tym samym czasie i miejscu, o stałej porze. To pomaga w przypominaniu, odtwarzaniu skojarzeń i toku myśli. Dobrze jest wykorzystywać kontrast – graficzny (ramki, kolory, trzeci wymiar) i merytoryczny (uczenie się różnych treści po sobie). Łatwiej uczyć się i powtarzać materiał podzielony na fragmenty, takie, których można nauczyć się podczas jednej sesji.

Technika uczenia się jest to technika rozumienia i zapamiętywania, czyli ogólnie rzecz ujmując przyswajanie materiału z nastawieniem na jego zapamiętanie, nauczenie się
Zapamiętywanie ma dwa podstawowe znaczenia:

1) wkuwanie, czyli uczenie się na pamięć np. słówka, regułki, itd
2) niedosłownie przyswajanie materiału np. nauczenie się rozdziału z historii.

Zarówno w prostym uczeniu się jak i zapamiętywaniu należy spełnić kilka warunków:
1. nastawienie się na zapamiętywanie, od początkowego nastawienia zależy czas pamiętania, a więc trwałość przyswojonego materiału
2. rozumienie zapamiętywanego materiału
3. uczenie się w korzystnej emocjonalnej atmosferze, w której zachęta i pochwała zastąpią irytację i karę
4. powtarzanie np. poprzez robienie użytku z tej wiedzy
5. posługiwanie właściwymi technikami uczenia się

UCZENIE SIĘ NA PAMIĘĆ
Uczenie się dosłowne na pamięć, na przykład wiersza, regułek.
Ogólne zasady:
1. Ogromnym ułatwieniem w pamięciowym opanowaniu treści (np. wiersza) jest zrozumienie jego treści, uchwycenie jego sensu.
2. Informacje, które rozumiemy, akceptujemy, uznajemy za wartościowe, pozostają trwalej w pamięci niż te, które nie cieszą się naszym uznaniem.
3. Wskazania do uczenia się na pamięć na przykładzie techniki uczenia się wiersza
- nie należy uczyć się od razu całego utworu. Racjonalnie jest uczyć się całostkami treściowymi, które poeci zawierają zazwyczaj w strofkach,
- czynić przerwy w uczeniu się na pamięć i w powtarzaniu kolejnych strofek czy części wiersza,
- liczba koniecznych powtórzeń zależy od długości wiersza i od stopnia złożoności jego formy,
- przy powtarzaniu należy zwracać uwagę na partie środkowe, które najtrudniej wchodzą do głowy i z reguły zapamiętuje się je niedokładnie,
- ostateczne sprawdzenie stopnia pamięciowego opanowania wiersza z powtarzaniem doskonalącym, czyli nadawanie szlifu, powinno być ostatnim zadaniem dnia do wykonania.

4. Wkuwając tuż przed snem, często w łóżku i zasypiając z książką pod poduszką zauważyliście nie raz, że wiadomości odtwarzaliście lepiej niż dnia poprzedniego, a więc praktyka uczniowska ma swoje potwierdzenie w nauce.

UCZENIE SIĘ Z PODRĘCZNIKA
Technika uczenia się z podręcznika jest różna w zależności od przedmiotu, inaczej uczymy się historii, a inaczej języka obcego czy matematyki.

Ogólne zasady uczenia się z podręcznika szkolnego:

1. Przeczytaj uważnie w skupieniu zadany fragment, tak, aby zrozumieć jego treść.
2. Wyjaśnij sobie wszystkie niejasne lub niezrozumiałe pojęcia.
3. Powtórnie przeczytaj zadany fragment zwracając teraz uwagę na ważne informacje. Podkreśl ołówkiem te zdania, które zawierają daty, definicje, nazwy itp., ale nie trzymaj się niewolniczo tekstu.
4. Sporządź plan-wyciąg z tekstu, jest to aktywne powtarzanie przeczytanych treści, wpływa na selekcję danych, wymusza na nas dodatkowy i pogłębiony namysł.
5. Powtórz z pamięci treści (ważne) własnymi słowami.
6. Po przerwie jeszcze raz powtórz materiał.

Artykuł na podstawie http://schola.swarzedz.edu.pl/lekcja3.htm